TÜRKÝYE’de 3 yýllýk görevini tamamlamak üzere olan ABD Büyükelçisi Ross Wilson’a sorduk: “Sizin, giderayak, yeni baþkan seçilen Barack Obama’ya mesajýnýz veya tavsiyeniz ne olacak?”
Kýsa yanýtý hemen þöyle oldu:
“Türkiye ile konuþ”...
Sonra bu cevabýný açtý: Geçmiþte Türk-Amerikan iliþkilerinde, üst düzeyde doðru dürüst bir diyalog kurulmadýðý hallerde, anlaþmazlýklar çözülemedi. Oysa, geçen yýl Baþbakan Erdoðan ile Baþkan Bush arasýnda yapýlan görüþme sayesinde anlaþmazlýklar giderildi, iþbirliði saðlandý...
Dolayýsýyla, Büyükelçi Wilson yeni Amerikan yönetimi ile Türk hükümeti arasýnda en üst düzeyde bir diyalog kurulmasýný öneriyor.
Bu mesajýný Barack Obama’ya veriyor; ama ayný zamanda Türk tarafýna da, yeni yönetimle daha þimdiden -yani Obama’nýn görevi devralacaðý 22 Ocak’a kadarki geçiþ sürecinde- temas kurmasýný tavsiye ediyor.
Büyükelçi’nin de belirttiði gibi, Obama Türkiye’yi ziyaret etmedi, Türkiye’yi tanýmýyor; ama onun yardýmcýlarý ve danýþmanlarý öyle deðil. Onlarýn arasýnda Türkiye’yi yakýndan izleyen ve bilen kimseler var. Bu çevreler Türkiye’nin önemini ve oynadýðý riski takdir ediyorlar.

Ortak çýkarlar
Wilson, dün Ýstanbul’da bir grup yazarla yaptýðý “veda” görüþmesinde Türkiye ile ABD arasýndaki iliþkilere -özellikle Obama’nýn baþkan seçildiði þu dönemde- ortak çýkar ve hedeflerini dikkate alan daha geniþ bir açýdan bakmak gerektiðini belirtti. Onun deyiþiyle, bazý konularda farklý görüþler de olsa, iki ülkenin temel küresel ve bölgesel meselelerle ilgili tutumlarý örtüþüyor.
Önümüzdeki dönemde bu konularda daha yakýn temas ve istiþarelere ihtiyaç duyulacaðýný belirten Wilson, Irak’tan Afganistan’a ve Kafkasya’ya kadar çeþitli meselelerde iki tarafýn da “birlikte çalýþmaya” hazýrlanmalarý gerektiðini düþünüyor.
Gerçekten “geniþ tablo”ya bakýldýðýnda, hele Türkiye’nin bölgesel bir güç olarak rolünün arttýðý ve þimdi de Washington’da Bush yönetiminin farklý (ve Ankara’nýn görüþlerine daha yakýn) yeni stratejiler planlayan Obama ve ekibinin iþbaþýna geçtiði bir önemde, iki ülke arasýnda daha kapsamlý bir iþbirliði fýrsatý doðuyor...

Görüþme fýrsatý
Daha uzun vadede ve genel bölgesel ve küresel sorunlar üzerinde böyle beklentiler varken, kýsa vadede iliþkilere gölge düþürebilecek “pürüzler” yok deðil.
Bunlarýn baþýnda “Ermeni sorunu” geliyor. Obama’nýn ocak ayýnda iþe baþlamasýndan kýsa bir süre sonra Ermeni lobisi elbet meseleyi Kongre’ye getirmeye çalýþacak. Bu meselede Ermenilere tamamen angaje olmuþ olan Senatör Joseph Biden’in þimdi baþkan yardýmcýsý olmasý, Temsilciler Meclisi ile Senato’da Demokratlarýn (ki aralarýnda Ermeni sempatizanlarý çoktur) çoðunlukta bulunmasý, Türkiye açýsýndan kaygý verici bir durum.
Gerçi politikacýlar seçim kampanyasýnda bazý vaatlerde bulunurlar, ama iktidara geldiklerinde farklý ve daha gerçekçi politikalar izlerler ama bu kez, bu meselenin yeniden gündeme gelmesi dahi, iliþkilerin bu meseleye odaklanmasýna ve esas daha “geniþ tablo”nun arka plana itilmesine yol açabilir.
Þimdiye kadar Türkiye’nin jeostratejik önemi ve rolü, Washington’da aðýr basmasýný ve sonuçta Türkiye’yi rahatsýz edebilecek bir kararýn çýkmamasýný saðlamýþtýr.
Obama döneminde bu “stratejik faktör” gene etkili olacak mý?
Þu sýrada Ankara ile Erivan arasýnda baþlayan ve geliþen bir diyalog var. Washington bunu olumlu sayýyor.
Türkiye’nin “stratejik önem” kartýnýn dýþýnda kullanabileceði yeni argümanlarý ve kozlarý var. Onlarý Washington’da, özellikle Obama’ya -yakýn çalýþma arkadaþlarý aracýlýðýyla ve mümkünse kendisine direkt olarak- þimdiden iletmesi gerekiyor.
Büyükelçi Wilson’un Obama’ya “Türkiye ile konuþ” tavsiyesi çok yerinde.
Baþbakan Erdoðan’ýn 14-15 Kasým’da uluslararasý ekonomik zirve vesilesiyle Washington’a yapacaðý ziyaret, bunun için bir fýrsat sayýlmalýdýr.